Top navigation

Koken voor Krishna

De Hare Krishna’s staan veelal bekend om hun lekkere eten. De exotische gerechten die dikwijls tijdens festivals, of in de tempels wordt geserveerd zijn zorgvuldig bereid en met een filosofie erachter. Behalve dat het vegetarisch, en soms veganistisch is, is het met liefde gemaakt. En dat proef je.

Prasadam: hoe je op een Spirituele Manier kunt Eten
Door Zijn al-machtige, transcendentale energieën kan Krishna materie veranderen in spirituele substantie. Als een ijzeren staaf in het vuur wordt gelegd, dan wordt de staaf roodgloeiend, net als het vuur zelf. Op dezelfde manier wordt voedsel dat met liefde en toewijding voor Krishna bereid is en aan Hem wordt geofferd volledig gespiritualiseerd. Zulk voedsel wordt Krishna-prasadam genoemd, ‘de genade van Heer Krishna’.
Het eten van prasadam is een fundamenteel onderdeel van bhakti-yoga. Bij andere vormen van yoga moet je op kunstmatige manier je zintuigen in bedwang houden, maar de bhakti-yogi (beoefenaar van bhakti-yoga) kan zijn zintuigen bezighouden met een veelheid aan plezierige, spirituele activiteiten, zoals het proeven van heerlijk voedsel dat eerst aan Heer Krishna is aangeboden. Op die manier worden de zintuigen langzaam maar zeker gezuiverd en gespiritualiseerd, en geven ze de toegewijde transcendentale vreugde doordat hij bezig is met devotionele dienst. Zulk spiritueel plezier overtreft elke materiële ervaring vele malen.

Heer Caitanya zei het volgende over prasadam: ‘Iedereen heeft dit voedsel eerder geproefd, maar nu het voor Krishna bereid is en met toewijding aan Hem geofferd is, heeft dit voedsel een buitengewone smaak en ongekende geuren gekregen. Proef het gewoon eens en merk het verschil in ervaring! Los van de smaak is zelfs de geur plezierig voor de geest en zorgt ervoor dat je elk ander aroma vergeet. Daarom moeten we begrijpen dat de spirituele nectar van Krishna’s lippen dit voedsel eerst moet hebben aangeraakt zodat Hij er al Zijn spirituele kwaliteiten op kan overbrengen’.

De perfectie van het vegetarisme bestaat eruit om alleen dàt voedsel te eten dat eerst aan Krishna geofferd is. Afzien van het eten van vlees is zeker een prijzenswaardig standpunt, maar als we verder gaan dan vegetarisme, naar een dieet van alleen prasadam, dan helpt ons eten ons om het doel van het mensenleven te bereiken: weer bewust worden van onze oorspronkelijke relatie met God. In de Bhagavad-gita zegt Heer Krishna dat iemand zal lijden als gevolg van de reacties van karma, behalve wanneer hij alleen voedsel eet dat eerst aan Hem als een offer is aangeboden.

Hoe je Prasadam moet Bereiden en Offeren
gulab_jamun.jpgWanneer je langs de schappen in de supermarkt loopt en het voedsel selecteert dat je aan Krishna wilt offeren, moet je wel eerst weten wat geofferd kan worden en wat niet. In de Bhagavad-gita zegt Heer Krishna: ‘Wanneer iemand Mij met liefde een blad, een bloem, wat fruit of water aanbiedt, dan zal ik het aanvaarden’. Ergens anders wordt gezegd dat we Krishna voedsel kunnen aanbieden dat bereid is uit melkproducten, groenten, fruit, noten en granen. Er zijn veel Hare Krishna-kookboeken verkrijgbaar met daarin de heerlijkste vegetarische gerechten.

Vlees, vis en eieren zijn niet offerbaar. Sommige vegetarische producten zijn ook niet toegestaan, zoals bijvoorbeeld knoflook en uien, omdat deze de neiging hebben de geest onrustig te maken, wat het mediteren moeizamer maakt (hing, ook wel bekend als asafoetida, is tijdens het koken een smakelijk vervangingsmiddel en is verkrijgbaar bij de meeste toko’s). Ook kun je Krishna geen (zwarte) thee of koffie aanbieden, omdat die cafeïne bevatten. Mocht je toch van deze dranken houden, koop dan liever cafeïnevrije koffie (decafé) of cichorei en rooibos of kruidenthee.

Houd er rekening mee dat je tijdens het winkelen vlees-, vis-, en eierproducten tegen kunt komen die vermengd zijn met ander voedsel – lees dus altijd de ingrediëntenlijst goed door. Sommige merken yoghurt en zure room bevatten bijvoorbeeld gelatine, een substantie die gemaakt is van de horens, hoeven en botten van geslachte dieren. De meeste kaas bevat stremsel, een enzym dat aan het weefsel van geslachte kalveren wordt onttrokken. Kijk daarom uit naar kaas waarop staat aangegeven dat hij geschikt is voor vegetariërs. Probeer voedsel dat door niet-toegewijden gekookt is te vermijden. Volgens de subtielere wetten van de natuur heeft het bewustzijn van de kok effect op het voedsel. Je kunt het vergelijken met een schilderij: een schilderij is niet zomaar een verzameling verfstreken op een doek, maar is een uitdrukking van de gemoedsgesteldheid van de kunstenaar, die invloed heeft op de toeschouwer. Wanneer je dus voedsel eet dat gekookt is door niet-toegewijden, zoals bijvoorbeeld kant-en-klare-maaltijden, dan is het zeer waarschijnlijk dat je een dosis materialisme en karma zult opnemen. Gebruik tijdens het koken zoveel mogelijk verse, natuurlijke ingrediënten.

Tijdens het bereiden van voedsel is reinheid het belangrijkste principe. Aan God mag niets dat onzuiver is geofferd worden – houd je keuken dus goed schoon. Was altijd eerst grondig je handen voordat je de keuken binnengaat. Proef tijdens het koken niet van het eten, want je kookt de maaltijd niet voor jezelf, maar voor het plezier van Krishna. Breng kleine hoeveelheden van het voedsel over op eetservies dat je speciaal voor dit doel gebruikt; niemand anders dan de Heer mag van dit servies eten.

Het Offeren van Voedsel aan Krishna
aratiDe gemakkelijkste manier om voedsel te offeren is door simpelweg te bidden: ‘Mijn beste Heer Krishna, aanvaard alstublieft dit voedsel’, waarna je de volgende gebeden drie keer opzegt tijdens het rinkelen van een bel.

[1] Gebed tot Srila Prabhupada:
nama om visnu-padaya krishna-presthaya bhu-tale
srimate bhaktivedanta-svamin iti namine
namas te sarasvate deve gaura-vani-pracarine
nirvisesa-sunyavadi-pascatya-desa-tarine

“Ik breng mijn nederige eerbetuigingen aan Sri Srimad A.C. Bhaktivedanta Swami Prabhupada, die zeer dierbaar is aan Heer Krishna, omdat hij zijn toevlucht bij Zijn lotusvoeten heeft gezocht. Onze eerbiedige eerbetuigingen brengen wij aan u, o geestelijk leraar, dienaar van Bhaktisiddhanta Sarasvati Gosvami. U bent zo vriendelijk om de boodschap van Heer Caitanya te prediken om zo de westerse landen te bevrijden die vol zijn van impersonalisme en aanhangers van de leegteleer.”

[2] Gebed tot Heer Caitanya:
namo maha-vadanyaya krishna-prema-pradaya te
krishnaya krishna-caitanya-namne gaura-tvise namah

“O meest vrijgevige incarnatie! Je bent Krishna Zelf die verschijnt als Sri Krishna Caitanya Mahaprabhu. Je hebt de gouden kleur van Srimati Radharani aangenomen en Je verspreidt overal zuivere liefde voor Krishna. Wij brengen Je onze eerbiedige eerbetuigingen.”

[3] Gebed tot Heer Krishna:
namo brahmanya-devaya go-brahmana-hitaya ca
jagad-dhitaya krishnya govindaya namo namah

“Ik breng mijn eerbiedige eerbetuigingen aan Heer Krishna, die de vererenswaardige Godheid van alle brahmana´s is, die de brahmana’s en de koeien welgezind is en die de weldoener is van de hele wereld. Ik breng keer op keer mijn nederige eerbetuigingen aan de Persoonlijkheid Gods, die bekend staat als Krishna en Govinda.”

Doel en Filosofie
Het werkelijke doel van het bereiden en offeren van voedsel aan de Heer is dat je Hem je toewijding en dankbaarheid laat zien. Krishna aanvaardt je toewijding, niet de materiële substantie van het offer. God is volledig in Zichzelf – Hij heeft niets nodig – maar uit Zijn onmetelijke vriendelijkheid staat Hij ons toe om Hem voedsel aan te bieden, zodat we onze liefde voor Hem kunnen ontwikkelen.
Wacht tenminste vijf minuten nadat je het voedsel aan de Heer hebt geofferd, zodat Hij van de gerechten kan proeven. Breng het voedsel daarna van het speciale serviesgoed ergens anders in over en was de borden en alle spullen die je hebt gebruikt goed af. Nu kunnen jij, je familie en eventuele gasten de prasadam nemen. Probeer tijdens het eten de spirituele waarde van het voedsel te waarderen en probeer te beseffen dat, omdat Krishna het aanvaard heeft, het nu niet meer verschillend is van Hem en dat je door ervan te eten gezuiverd wordt.

Alles wat je op het altaar offert, wordt prasadam, de genade van de Heer. De bloemen, de wierook, het water, het voedsel dat geofferd werd voor het plezier van de Heer, allemaal worden ze spiritueel. De Heer gaat binnen in het geofferde en dat wat Hij overlaat verschilt dus niet van Hem. Daarom moet je de dingen die je geofferd hebt niet alleen respecteren, maar ze ook verspreiden onder anderen. Het verspreiden van prasadam is een essentiële uitdrukking van je toewijding aan Krishna.